ИНТЕРВЈУ
РОБИН ВАН ПУЈЕНБРОК, извршен директор – развој на бизниси во WTCA® и ДАНИЦА МИЛОВАНОВИЌ, претставничка на WTCA® за Југоисточна Европа
Да се има добри деловни контакти отсекогаш било предуслов за успешен бизнис. Меѓутоа, ако вашата компанија мора да се грижи и да се приспособува на постојаните промени на пазарот, тогаш кој се грижи за понатамошно вмрежување и добри контакти?
Одговорот го наоѓаме во разговорот со претставници на Асоцијацијата на светски трговски центри® (World Trade Centres Association), Робин ван Пујенброк, извршен директор -развој на бизниси во WTCA® и претставничката на оваа организација за Југоисточна Европа, Даница Миловановиќ.

По две тешки години на ковид криза, 2022 година им даде нова надеж на луѓето, но досега се покажа како многу турбулентна година. Може ли глобалната економија некогаш да закрепне од неизвесноста која ја носи утрешницата?
Робин: Главната лекција што треба да се научи од потресите што ги доживеавме во последните години е дека неизвесноста секогаш демне. Нема статус кво. Компаниите порано изготвуваа долгорочни планови, а сега клучно е да се биде брз и флексибилен. Сè уште можете да планирате за следните шест месеци, но врз основа на кои параметри? Кој знае како ќе изгледа светот за шест месеци. Ова го научивме од пандемијата на ковид 19, а сега на тоа се додадени и многу други фактори и варијабли, како што се конфликтот, екстремно високата инфлација и трговските бариери, што доведуваат до огромни проблеми во синџирот на набавки. Непознатото секојдневно е присутно. Тоа е светот во кој живееме. Лекцијата е дека не само компаниите, туку и сите во својот личен живот мора да бидат способни брзо да се прилагодуваат на нови ситуации.
Во суштина, пандемијата предизвика шок за нашиот глобален модел на производство и дистрибуција и доведе до целосно губење на рамнотежата помеѓу понудата и побарувачката. Синџирите за набавка беа ефикасни и глобално интегрирани, но се случувало тој синџир да пукне дури и ако само најмалата компонента не може да се испорача. Гледаме дека компаниите сега повеќе ги ценат елементите како што се залихите, близината на пазарот и пристапот до обучена работна сила отколку моделот „точно на време“ и обичната исплатливост. Компаниите се многу агилни и брзо се прилагодуваат на новите предизвици. Ги реорганизираа своите синџири за набавка, воведоа нова ефикасност и изнајдоа иновативни начини за користење на технологијата. Решенијата ќе се засноваат на прилагодливоста и храброста за промена на постоечките деловни модели. Монетарната политика ќе мора да се занимава со стабилноста на цените и да ја спречи инфлацијата.
Но, кој може да ја предвиди иднината? Во моментов се наоѓаме среде совршена бура: конфликт, климатски предизвици, масовна миграција, несигурност за прехрана и глад, растечка инфлација и поларизирани избори ширум светот. Нашата иднина ќе биде одредена од начинот на кој ќе ги решаваме овие предизвици. Глобалната трговска средина ќе биде прилично стабилна во блиска иднина, но не со стапка на раст како порано. Начинот на кој ќе се движиме низ моменталната бура ќе го одреди понатамошниот тек на трговијата и каде ќе се вложува. Нашата способност да решаваме проблеми е предизвикана на многу нивоа.
Која е најголемата предност од членството во Асоцијацијата за малите и средни претпријатија?
Робин: Поголемото мнозинство деловни членови во рамките на членките на нашата асоцијација во светски размери се мали и средни претпријатија (МСП). Суштината на силата на нашата глобална мрежа е што овозможува една членка на Асоцијацијата да контактира со која било друга од преку 300 членки во скоро 100 земји во атмосфера на доверба и да разговара за можностите за нивните деловни членови. Имаме големи искуства со членките на Асоцијацијата кои заедно работат на внимателно испитување на новите извозни пазари за нивните домашни компании.
Каде го гледате потенцијалот на земјите како Северна Македонија кога станува збор за приклучување кон овој глобален бизнис клуб?
Даница: Ова е многу важно прашање. Регионот на Југоисточна Европа има огромен потенцијал за раст, не само со својата богата индустриска и трговска историја, туку и со многуте иновативни компании кои денес ја движат економијата. Можноста лежи во проширување на трговската размена со соседните земји, и секако во максимално искористување на близината на пазарот на ЕУ и пазарите околу Медитеранот. Она што нашата Асоцијација може да му го понуди на идниот носител на лиценца во Северна Македонија е пристап до бројни алтернативни пазари ширум светот. Предизвикот, кој не е единствен само за пазарите во Југоисточна Европа, е постојано фокусирање на едукација за луѓето да се обучуваат за работните места на денешницата, но и на иднината.
Какви можности нуди Асоцијацијата за своите членови?
Робин: Ги охрабруваме нашите членки целосно да ги искористат предностите на членството во Асоцијацијата и секојдневно им помагаме преку регионалните координатори. За регионот на Југоисточна Европа, WTCA ја назначи Даница Миловановиќ.
Една постојана членка на Асоцијацијата ужива целосно право да ги користи брендот и трговската марка WTC кои се познати низ целиот свет, во согласност со нашите упатства за брендирање. Логото на WTC заедно со избраниот град може да се користи на објекти и друга инфраструктура, брошури за корпорации и настани, визит-картички и други маркетиншки и промотивни материјали. Престижот на брендот WTC ќе го зајакне меѓународниот профил на дадениот град и ќе му овозможи да се издвои од конкуренцијата и да стекне конкурентска предност. Идните објекти означени со брендот WTC ќе привлечат повисока цена за изнајмување и поголем број корисници, заедно со пораст на вредноста на околниот недвижен имот. Брендот WTC ќе го стави вашиот град на глобалната мапа на трговски и инвестициски текови, во тоа нема сомнеж.
Даница: Членките на Асоцијацијата се собрани во работни групи – наречени советодавни одбори – за развој на недвижности, земјоделство, бизнис клубови, трговски услуги и конференциски и саемски услуги, кои се одлични платформи за вмрежување. Максималното искористување на оваа многу активна глобална мрежа – вклучувајќи ги нашите најсовремени ресурси и алатки и регионални и глобални настани – е од клучно значење. Глобално интегрираните трговски услуги за членките на нашата асоцијација и контактот со слични членки ширум светот, ќе го поттикнат локалниот економски развој преку обезбедување директен пристап до глобалниот пазар за локалната деловна заедница. Исто така, доаѓањето на меѓународни деловни патници ќе создаде нови можности за бројни градски сектори, особено за туристичкиот. Сето тоа, и уште многу повеќе, се постигнува со членството во Асоцијацијата.
Дали е потешко да се стане член на Асоцијацијата или да се задржи самото членство, и од што тоа зависи?
Робин: Асоцијацијата доделува лиценци само на ниво на град, затоа бараме потенцијални лиценцирани членови со поддршка од локалната самоуправа и локалната бизнис заедница. Кандидатот мора да покаже цврста, долгорочна визија за проектот, со соодветни финансии. Покрај компонентата која се однесува на недвижнини, подеднакво важна компонента е и соработката со нашата глобална мрежа на локации на WTC и поттикнувањето на регионалниот економски раст, како и активната понуда на трговски услуги. Тоа може да вклучува едукација или обука во областа на трговијата, организирање трговски делегации, разни настани поврзани со трговијата и деловно вмрежување, или едноставно поддршка на локалната деловна заедница во развојот на меѓународната размена и раст на странските пазари. Штом некој стане член на Асоцијацијата, од него се очекува да остане активно ангажиран во глобалната мрежа, да ја почитува нашата политика за брендирање и навреме да ја плаќа годишната членарина.
Како поттикнувате повеќе компании да се приклучат на вашата организација, особено ако никогаш не сте биле присутни во таа земја, град…?
Даница: Најголемата вредност на нашата организација ја претставуваат нашите најангажирани членови кои – преку употреба на дигитални алатки и програмирање и учество на настани на регионално и глобално ниво – ги пронаоѓаат потребните деловни врски ширум глобалната мрежа и постојано растат. Ги упатуваме потенцијалните членови директно да се поврзат со овие ангажирани членови на Асоцијацијата и да се распрашаат за додадената вредност на нивните активности која произлегува од членството во нашето асоцијација. Исто така, регионалниот координатор е секогаш достапен да обезбеди било какви информации за пазарите на кои сме присутни и да процени зошто членството во Асоцијацијата е вистинската можност за даден кандидат од земја која сè уште не е дел од екосистемот на Асоцијацијата.
Мрежата навистина се покажа како систем на взаемна поддршка во најтешките времиња. И покрај сите препреки, Асоцијацијата успева да ја зголеми своите видливост, партнерство и домет, и секоја година со гордост пречекува нови членови од целиот свет.