Македонските превозници на 31 август ќе излезат на протест пред Делегацијата на Европската Унија во Скопје, поради ограничувањето на престојот на професионалните возачи во Шенген-зоната на 90 дена во рамки на 180 дена.
Како што соопшти „Макам-транс“, протестот во Македонија ќе се одржи пред седиштето на Делегацијата на Европската Унија во Скопје, од 12 до 14 часот. Најавено е учество на најмалку 20 возила, како и на сопственици на транспортни компании, возачи и други вработени од повеќе градови во земјава како предупредување на Европска Унија, која во изминатите седум месеци не покажала добра волја за надминување на проблемот иако во визната стратегија се признаа возачите како професионалци кои вршат дејност.
“Овој протест е пред одржување на состанок во Брисел на Работната група кој треба да се одржи на 01.09.2026 година. Доколку на состанокот не се донесе преодно решение за престој на возачите во Шенген зоната, предложено е да се одржи протест на граничните премини на секоја држава поодделно со почеток на 14.09.2026 година. За овој вид на протест потребно е согласност од превозниците на секоја држава, но и добивање на одобрение од надлежните органи, особено што се планира ист протест како и во јануари оваа година, кој може да трае подолго и од 10 дена“, велат од Макам транс.
Проблемот произлегува од примената на правилото 90/180, според кое државјани на земји надвор од ЕУ можат да престојуваат најмногу 90 дена во кој било период од 180 дена во Шенген-зоната. Со електронското евидентирање на влезовите и излезите, професионалните возачи многу построго се соочуваат со ова ограничување.
Николоски: Правиме се што можеме за да им помогнеме на превозниците
Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски денеска изјави дека Владата прави сè што може за да им помогне на транспортерите. Склучува, како што рече, билатерални договори со земјите што се дел од шенген-зоната.
“Имаме целосно разбирање за транспортерите и се обидуваме во рамките на нашите можности да помогнеме и да изнајдеме решение. Се работи за правила во шенген-зоната и за правила што ги уредува шенген-зоната. Она што ние можеме да го направиме е да потпишуваме билатерални договори со земјите членки на шенген-зоната. Тоа веќе го правиме, веќе постигнавме договор со неколку земји, а во следниот период интензивно ќе работиме на договор со други земји. Во септември е најавена средба на високо ниво со aвстриската влада, а во октомври е најавена средба и со словенечката “, изјави Николоски по посетата на Струга одговорајќи на новинарско прашање во врска со најавта за протести на македонските превозници.
Тој напомена дека се работи на ова поле и со Германија, а целта е да бидат покриени рутите на кои македонските транспротери најчесто одат.
“Ние не застануваме и продолжуваме да работиме на билатерални договори со сите земји што се расположени за таа работа. Гледаме генерално да ги покриеме рутите на кои македонските транспортери најчесто одат. Со Швајцарија, Хрватска и Романија веќе има договор. Работиме и со Герамјија и на тој начин ги покриваме земјите во кои има најголема фреквенција. Тоа е она што ние можеме да го направиме и го правиме во овој период”, напомена Николоски.
Претходните протести со камиони го блокираа транспортот
Сегашната закана од блокади не е првата ескалација на спорот. Во јануари, превозници од Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Македонија организираа координирани протести на неколку товарни премини што водат кон Шенген зоната. Протестот подоцна беше прекинат откако започнаа разговорите со Брисел и се појави можноста за посебни правила за професионалните возачи. До средината на август, не беше спроведен таков договор.
Превозниците се согласија да чекаат до состанокот на 1 септември, но мобилизацијата би можела да продолжи ако разговорите не успеат да доведат до конкретни обврски.
Блокадите би ги погодиле клучните товарни коридори
Секои обновени протести би влијаеле на повеќе од компаниите со седиште во Западен Балкан. Регионот е витален дел од копнената мрежа што ја поврзува Централна Европа со југот на континентот и Јадранското Море. Протокот на товар преку овие гранични премини ја поддржува индустријата, трговијата и пристаништата. Блокадите на главните премини би можеле да создадат долги редици камиони, да ги одложат испораките и да ги нарушат трговските коридори меѓу Балканот и ЕУ.
Достапноста на возачи би можела да стане дополнително ограничување. Доколку некои возачи мораат да избегнуваат одредени рути затоа што го исцрпиле својот дозволен престој, капацитетот на превозниците би можел да се намали дури и без официјално затворање на границите.
Затоа, состанокот на 1 септември би можел да ја одреди следната фаза од спорот. Доколку не се пронајде решение прифатливо за превозниците, протестите видени на почетокот на 2026 година би можеле да се вратат на границите.
Она што започна како несогласување околу правилата за имиграција сè повеќе влијае на организацијата на меѓународниот товарен транспорт.
Централното прашање е како да се усогласат барањата на Шенген со работата на возачите кои рутински ги преминуваат границите како дел од нивните работни места.
ПОВРЗАНИ ОБЈАВИ:
Превозниците од Западен Балкан ги одложија најавените протести до состанокот со Европската комисија на 1 септември
ревозниците од регионот и дадоа рок на ЕУ до 10 август да понуди решение за професионалните возачи
